گه‌ڕانه‌وه بۆ ڕابردوو له هزری کۆمه‌ڵی ئێرانییدا
له‌م وتاره‌دا، ئاروین پوویان دیارده‌ی «گه‌ڕانه‌وه بۆ ڕابردوو» وه‌ك نیشانه‌ی قه‌یرانێکی قوڵ له خه‌یاڵی سیاسیی کۆمه‌ڵی ئێران شیکه‌ره‌وه ده‌کات. ئه‌و ده‌ماره‌گیرییه ده‌که‌وێته سه‌ر ئه‌وه‌ی كه مه‌یلی به‌رفراوان بۆ سه‌رده‌مه به‌ناو «زێڕینه‌کان» ــ له ئێرانی کۆنه‌وه تا دووباره دروستکردنه‌وه‌ی نوستالژیکی په‌هله‌وی یان سه‌ره‌تای ئیسلام ــ ته‌نیا هه‌ڵبژاردنێکی ئایدۆلۆژی نییه، به‌ڵکو ره‌گی له ئه‌زموونه کۆبووه‌وه‌کانی شکست، سه‌قامگیرنه‌بوون و داخستنی ئۆفقی داهاتوودا هه‌یه.
دابەزاندنی PDF
له‌م وتاره‌دا، ئاروین پوویان دیارده‌ی «گه‌ڕانه‌وه بۆ ڕابردوو» وه‌ك نیشانه‌ی قه‌یرانێکی قوڵ له خه‌یاڵی سیاسیی کۆمه‌ڵی ئێران شیکه‌ره‌وه ده‌کات. ئه‌و ده‌ماره‌گیرییه ده‌که‌وێته سه‌ر ئه‌وه‌ی كه مه‌یلی به‌رفراوان بۆ سه‌رده‌مه به‌ناو «زێڕینه‌کان» ــ له ئێرانی کۆنه‌وه تا دووباره دروستکردنه‌وه‌ی نوستالژیکی په‌هله‌وی یان سه‌ره‌تای ئیسلام ــ ته‌نیا هه‌ڵبژاردنێکی ئایدۆلۆژی نییه، به‌ڵکو ره‌گی له ئه‌زموونه کۆبووه‌وه‌کانی شکست، سه‌قامگیرنه‌بوون و داخستنی ئۆفقی داهاتوودا هه‌یه. به گوتاری متن، ئه‌م دۆخه کاتێک زیاتر ده‌بێت كه کۆمه‌ڵ له نه‌بوونی ده‌زگای پایه‌دار و دیدگای متمانه‌پێکراودا، ڕابردوو وه‌ك په‌ناگه‌یه‌کی ده‌روونی دروست ده‌کاته‌وه.
پوویان به که‌ڵکوه‌رگرتن له رێبازه‌کانی ده‌روونناسی کۆمه‌ڵایه‌تی و چه‌مکی ترۆمای کۆمه‌ڵی، پیشان ده‌دات که چۆن قه‌یرانه درێژخایه‌نه ئابووری و سیاسییه‌کان، ده‌بنه هۆی ڕاگرتنی چالاکی کۆمه‌ڵی. له‌و جۆرە بارودۆخه‌دا، گه‌ڕانه‌وه بۆ ڕابردوو ته‌نیا جۆرێک له هێمنی هێمایی نییه، به‌ڵکو میکانیزمێکه بۆ ڕاکردن له به‌رپرسیارێتی دروستکردنی داهاتوو. وه‌ک له متنه‌که‌دا هاتووه:
«کۆمه‌ڵێک کە ڕزگاری له «دوێنێ»دا ده‌بینێت، له داڕشتنی «سبه‌ینێ» ناتوان ده‌بێت.»
ئه‌م وته‌یه، ناووکی ره‌خنه‌گرانه‌ی وتاره‌که ده‌رده‌خات: نوستالژی، ئه‌گه‌ر نه‌بێت به ره‌خنه‌ی مێژوویی، ده‌بێته هۆی بازنه‌ی دووباره‌بوونه‌وه.
له کۆتاییدا، نووسه‌ر رێگای رزگاربوون نه له ره‌تکردنه‌وه‌ی ڕابردوو، به‌ڵکو له رووبه‌ڕووبونه‌ی ره‌خنه‌گرانه له‌گه‌ڵی ده‌بینێت. ئه‌و جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌کات که مه‌سه‌له‌ی سه‌ره‌کی هه‌ڵسه‌نگاندنی باشی یان خراپی ڕابردوو نییه، به‌ڵکو تێگه‌یشتنه له پێویستی ده‌روونی و سیاسی بۆ ئه‌و. گواستنه‌وه له «سه‌روه‌ری تاک» بۆ «سیسته‌می ژیری»، به‌هێزکردنی دامه‌زراوه به‌رپرسیار و میدیا فرەچه‌شنه‌کان، و تێپه‌ڕین له که‌سایه‌تی ته‌وه‌ری، وه‌ک مه‌رجی پێشه‌کی بۆ گۆڕینی «ڕعیتی بێده‌نگ» بۆ «هاووڵاتی کارا» ده‌ناسێنرێت. له‌م چوارچێوه‌یه‌دا، دروستکردنه‌وه‌ی داهاتوو ته‌نیا له ڕێگای دامه‌زراوه‌سازی و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ڕۆڵی کۆمه‌ڵی مومکینه.
نووسراوەکانی داهاتوو وەربگرە
هەر شیکردنەوەیەکی نوێ بۆ ئیمەیڵەکەت دەنێرین. هەر کاتێک بتەوێت هەڵیدەوەشێنیتەوە.
ببینە لە کوێ وەستاویت
چەند پرسیارێکی کورت، و شوێنی بۆچوونەکانت بەرامبەر هەڵوێستەکانی پێشڕەو. بەبێ هەژمار.
دەستپێکردنی قیبلەنمادەتەوێت لە گفتوگۆ و خولەکاندا بەشداری بکەیت؟ دروستکردنی هەژمار بەخۆڕاییە و ئەندامێتی حیزب نییە. دروستکردنی هەژمار ←
نووسراوە پەیوەندیدارەکان
هێزی جەماوەر لە سەردەمی «سیاسەتی دڕندەیی»؛ ڕاگەیاندن، پاشکەوتوویی ئامرازئامێز و نەگونجاوەکانی بەرخۆدان
لەو هەفتانەی کە بە دەستەواژەی نووسەر «دەیەکانیان لە خۆیدا قووچاندووە»، محەمەد حاجی‌نیا لە وتارێکی درێژدا لە ماڵپەڕی «ڕەخنەی ئابووریی سیاسی» دەچێتە پێشوازی یەکێک لە مشتومڕاویترین پرسیارەکانی ئەمڕۆی ئێران: بۆچی پاشایەتیخوازیی پهلوی‌محوەر بەو شێوەیە سەرهەڵدەدات و چەپ بەو شێوەیە پەراوێز کەوتووە، و ڕاگەیاندن لەم نێوەندەدا چی دەکات و چی ناکات؟
انقلاب واپس‌گرا، افسانه انقلاب دزدیده‌شده و خطر اقتدارگرایی نو: بازخوانی مهرداد درویش‌پور از انقلاب ۵۷
در این مقاله، مهرداد درویش‌پور با تکیه بر بازنشر متنی تحلیلی از ۳۹ سال پیش، از نو به انقلاب ۵۷ می‌نگرد تا نشان دهد فهم امروزِ بن‌بست جمهوری اسلامی بدون نقد خود منطق پوپولیستی و اقتدارگرایانه‌ی آن انقلاب ممکن نیست. او با رد دو روایت مسلط – یکی نوستالژی سلطنت و مقصر دانستن یک‌پارچه «نسل ۵۷»، و دیگری افسانه «انقلاب شکوهمند دزدیده‌شده» – بر روایت سومی پای می‌فشارد که هم‌زمان با مخالفت از همان آغاز با پروژه حکومت دینی، نقد ریشه‌های اقتدارگرایی را در خود متن انقلاب جست‌وجو می‌کند.
لە نێوان بەربەست و دەرفەتدا: نیکفەر باسی چی دەکات، لە بنبەستی سیستەمەوە تا ئەگەری ڕزگاری؟
لەم وتارە شیکارییەی ڕادیۆ زامانەدا، محەممەدڕەزا نیکفەر دۆخی ئێستای کۆماری ئیسلامی و کۆمەڵگەی ئێران بە دوو چەمکی سەرەکیی «بەربەست» و «دەرفەت» پۆلێن دەکات و هەوڵ دەدات نیشان بدات کە چۆن ڕاپەڕینێک دەکرێت یان ببێتە کرانەوەیەکی ڕزگاریبەخش یان کارەساتێکی دەرفەتسووتێن.